Kościół w Szlachtowej

    Pierwsze wzmianki o miejscowości Szlachtowa pojawiają się w źródłach historycznych już w 1391 roku. Natomiast parafię o obrządku greckokatolickim (za: Schematyzm 1972, s. 250) erygowano ok. 1542 roku dzięki fundacji Achacego Jordana z Zakliczyna. Troską duszpasterską objęto również wiernych z sąsiednich Jaworek, Białej Wody oraz Czarnej Wody.

    Wśród różnych donacji ofiarowanych przez Achacego Jordana warto wspomnieć o bogato zdobionym Ewangeliarzu, w którym umieszczono ciekawą inskrypcję, z użyciem słów „kościół” a nie „cerkiew” oraz srebrnym kielichu przekazanym przez dziedzica Pawła Sanguszko w 1741 roku.

    Zawierucha drugiej wojny światowej, a szczególnie sytuacja powojenna, zwłaszcza tzw. „Akcja Wisła”, spowodowała wielkie zmiany etniczne. O ile we wschodniej Łemkowszczyźnie wysiedlono większość rodzin łemkowskich o tyle w enklawie Ruś Szlachtowska (nazwa za Reinfussem), niemal wszystkich.

   Nowo przybyli i osiedleni mieszkańcy byli katolikami, lecz obrządku rzymskokatolickiego. To oni sprowadzili księdza Józefa Ciastonia, który wśród nich podjął pracę duszpasterską. Pierwotnie ks. J. Ciastoń zamieszkał w Jaworkach, a do Szlachtowej jedynie dojeżdżał na niedzielną eucharystię i na naukę religii do szkoły.

    Szczególnym dniem dla wspólnoty był 24 września 1947 r., wówczas miejscowość Szachtową odwiedził ks. bp Jan Stepa – Ordynariusz Tarnowski, który rozpoczął procedurę utworzenia parafii. Podjętą inicjatywę sfinalizował w 1950 roku erygując parafię rzymskokatolicką.

    Obecny kościół parafialny pw. Matki Bożej Pośredniczki Łask stanowi dawna cerkiew pw. Matki Boskiej Pokrownej.

 Prace budowlane rozpoczęto w 1895 roku, a zakończono w 1909 roku, według projektu i pod kierunkiem architekta Jana Grabowskiego i (?) Podoleckiego.

    Cerkiew zbudowano na planie krzyża greckiego, w stylu eklektycznym, zgodnie z wzorami rosyjskiej architektury cerkiewnej z tego okresu. Budowlę wzniesiono z kamienia, otynkowano oraz pokryto blachą.

Wejście główne do cerkwi jest od strony zachodniej, a nad nim umieszczono napis wykonany cyrylicą: „Chwała na wysokości Bogu”. Drugie wejście urządzono przez zakrystię od południa. Nad głównym wejściem znajduje się empora muzyczna. Ściany od wewnątrz zdobi polichromia figuralna z 1919 roku. Przy prezbiterium na filarach są postacie św. Apostołów, z prawej św. Piotra, a powyżej scena Bożego Narodzenia; z lewej św. Pawła, a nad nim scena Zwiastowania. Ponadto znajdują się sceny: „Chrztu Pana Jezusa w Jordanie”, „Ukrzyżowania Pana Jezusa” oraz „Ukoronowania Najświętszej Maryi Panny”.

    Prezbiterium oddzielono od nawy Ikonostasem z 1927 roku, który wskazuje na tradycję tzw. Szkoły Lwowskiej. Zdumiewające jest, że obrazy stanowiące monumentalny ikonostas wykonano na płótnie, oprócz tego, postacie zdradzają cechy realistyczne, portretowe nie zaś typ ikonowy.

  Za carskimi wrotami, znajduje się ołtarz główny w formie konfesji z końca XIX w., będącej baldachimem nad tabernakulum (z tego samego czasu) w kształcie świątyni obrazującej „Nową Jerozolimę”. W głębi widoczny jest obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z 1976 roku, namalowany przez ks. Leopolda Bandurskiego. Również jego projektu i wykonania jest mozaika na zewnątrz kościoła, przedstawiająca „Dobrego Pasterza”.

    Wyposażenie kościoła tworzą dodatkowo dwa ołtarze boczne powstałe w tradycji rokokowej z XIX w. oraz ambona z XVIII w. ozdobiona postaciami czterech Ewangelistów. Wspomniane dzieła pochodzą z poprzedniej drewnianej cerkwi z XVII w., a rozebranej około 1905 roku.

    Od strony zachodniej, przed wejściem do cerkwi, znajduje się dzwonnica w stylu bizantyjskim pochodząca z 1922 roku, wbudowana w ogrodzenie placu przykościelnego. Jest to budowla kamienna w kształcie potrójnej arkady. Tylko w jednym przęśle znajduje się dzwon z 1957 roku. Natomiast środkową arkadę ks. Leopold Bandurski wykorzystał na kapliczkę, gdzie umieścił figurę Matki Bożej, zaś trzecia jest pusta.

opracowanie: Ks. Piotr Pasek

 

W latach 2014-2017 ikonostas został poddany gruntownej konserwacji
w pracowniach konserwatorskich p. Rafała Bukowskiego w Zabierzowie
i p. Janusza Czop w Krakowie.
Konserwacja została wykonana dzięki dotacji przyznanej przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie.

 

Proboszczowie:
ks. Józef Ciastoń               od 1946r. do 1959r.
ks. Józef Baran                  od. 09.08.1959r. do … 09.1972r.
ks. Leopold Bandurski     od … 10.1972r. do 1977r.
ks. Eugeniusz Reguła       od … 01.1978r. do 10.12.1987r.
ks. Stanisław Pałka           od 09.12.1987r. do 12.08.1994r.
ks. Marian Wikar              od 12.08.1994r. do 26.09.1999r.
ks. Józef Włodarczyk       od 14.10.1999r. do 15.02.2015r.
ks. Marek Bach                 od 15.02.2015r. do 23.04.2015r.
Ks. Tadeusz Wojciechowski     od 23.04.2015r. …

Księża do pomocy duszpasterskiej:
ks. Zbigniew Kołodziej – od …05.2001r. do …10.2002r.
ks. Stanisław Zaczyk – w 2011r.
ks. Władysław Górak – od 1.09.2013r. do 19.05.2014r.
ks. Maciej Knapik – od 1.09.2016r do 31.08.2017r.
ks. Marian Kuk – od 1.09.2017r. …