SZLACHTOWA - HISTORIA PARAFII

           Parafia prawosławna w Szlachtowej powstała ok. 1542 roku     i obejmowała Szlachtową, Jaworki, Białą i Czarną Wodę.

W tym roku Achacy Jordan podarował parafii Ewangeliarz.

W inskrypcji, co ciekawe, jest nazwa "kościół” a nie cerkiew.

          W 1741 roku dziedzic Paweł Sanguszko ofiarował          cerkwi srebrny kielich.

          Starą cerkiew stanowiła kwadratowa nawa z namiotowym dachem zakończonym kopułą. Była to budowla w formie wydłużonego prostokąta o dwuspadowym dachu z wieżyczką, w której była umieszczona sygnaturka. Budowę obecnej cerkwi rozpoczęto w 1895 a zakończono w 1909. jest to projekt Grabowskiego i Podoleckiego.

Zbudowaną ja na planie krzyża greckiego, nad środkową nawa zbudowaną okrągłą kopułę; dwie pozostałe nawy są niższe i symetryczne.

Kopuły pokryte są blachą. Wejście do kościoła jest od strony zachodniej, drugie jest przez zakrystię od południa. Nad głównym wejściem znajduje się chór; przedsionek odgrodzony jest drewnianą boazerią, ozdobioną witrażami z kolorowego szkła. Ściany zdobi polichromia z 1919 roku oraz freski. Przy prezbiterium znajduje się obraz Św. Piotra (prawa strona) a powyżej scena Bożego Narodzenia; z lewej Św. Paweł a nad nim scena Zwiastowania.

Z prawej strony (patrząc od wejścia) znajduje się fresk " Chrzest w Jordanie” a powyżej "Ukrzyżowanie”. Po stronie lewej scena: "Ukoronowanie Najświętszej Maryi Panny”.

Prezbiterium oddzielone jest od nawy głównej Ikonostasem, wykonanym w 1927 roku przez tzw. Szkołę Lwowską. Zdumiewające jest, że obrazy zostały namalowane nie na drewnie lecz na płótnie. Postacie mają cechy ubioru charakterystyczne dla kultury polskiej, a twarze maja rysy ludności środkowoeuropejskiej.

Ołtarz główny znajduje się za Ikonostasem. Tabernakulum jest w postaci świątyni i pochodzi z XIX w. za tabernakulum wisi obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z 1976 roku wykonany przez księdza Leopolda Bandurskiego. Również jego projektu i wykonania jest mozaika "Dobrego Pasterza” na zewnętrznej ścianie kościoła.

Przez ikonostasem stoi ołtarz posoborowy z 1979 roku. Ciekawostkę stanowi ambona z XVIII w. ozdobiona postaciami czterech Ewangelistów (są znacznie starsze od ikonostasu i posiadają rysy ludowe).

               Przed wejściem znajduje się dzwonnica w stylu bizantyjskim pochodząca z 1922 roku. Jest to budowla kamienna w kształcie arkady. Jest wbudowana w ogrodzenie placu przykościelnego. Posiada trzy arkady na dzwony, lecz tylko w jednej znajduje się dzwon zakupiony w 1957 roku.  W środkowej arkadzie jest zbudowana przez księdza Leopolda Bandurskiego kapliczka z figurką Matki Bożej. Trzecia arkada jest pusta. W apsydzie, u szczytu znajduje się sygnaturka.

Zawierucha wojenna spowodowała wielkie zmiany etniczne. O ile we wschodniej Łemkowszczyźnie wysiedlono większość Łemków o tyle w enklawie Ruś Szlachtowska ( nazwa za Reinfussem), prawie wszystkich (zostało kilka rodzin). Akcja "Wisła” - "udała się najlepiej” właśnie tutaj.

              Od 15 lipca 1947 Szlachtowa stała się wsią polską. Plebanię w dniu 17 lipca 1947 objął polski ksiądz Józef Ciastoń, którego już rok wcześniej sprowadzili osadnicy. Ksiądz Ciastoń mieszkał w Jaworkach a do Szlachtowej dojeżdżał na niedzielę i na naukę religii do szkoły. Dnia 24 września 1947 r. odwiedził parafie Ks. Biskup Jan Stepa - Ordynariusz Tarnowski. Ks. Biskup był twórcą parafii na Łemkowszczyźnie; chciał więc osobiście zobaczyć nową parafię. Oprócz parafii i kościoła zwiedził też szkołę, gdzie z inicjatywy kierowniczki dzieci powitały go kwiatami.

Pierwsze rekolekcje w parafii odbyły się w 1950 roku.

W 1952 roku parafia zmieniła nazwę (wezwanie) z "Matki Boskiej Pokrownej” (Protectio BM Virgo) i Kuria Diecezjalna w Tarnowie pozwoliła odprawić odpust na wspomnienie "Matki Boskiej Pośredniczki Łask” - 31 maja (Maria Virgo Mediatrise Omnium Gratio). W związku z tym, w parafii odprawiono rekolekcje.

           Nieliczni Polacy, którzy mieszkali tu przed wojną dobrze wspominają ostatniego proboszcza greko - katolickiego Dionizego Senetę, który zmarł w 1956 r. w Miastku na Pomorzu.